سنجش از دور حرارتي كانيها

مناسب‌ترين ويژگي‌هاي حرارتي كاني‌ها، در محدوده‌ي طول موج‌هاي μm 14-8 تشخيص داده شده است (Lillesand و Kiefer، 1994 به نقل از علوي پناه،1382). اين ناحيه‌ي مادون قرمز حرارتي، با خصوصيات جذبي1 تعدادي مواد تشكيل‌دهنده در سنگ‌ها، مانند سيليكات‌ها، كربنات‌ها، اكسيدها، فسفات‌ها، سولفات‌ها، نيترات‌ها، هيدروكسيل‌ها و غيره مشخص مي‌شوند. برخي ويژگي‌هاي فيزيكي نظير اندازه‌ي ذرات (بافت) و ساختمان مي‌توانند تغييراتي در طيف تشعشعي2 از نظر عمق نسبي جذب، ايجاد كنند.

كربنات‌ها  به‌علت تحرك1 يون‌هاي كربنات خصوصيت جذبي بالايي را از خود نشان مي‌دهند. خصوصيات جذبي سولفات‌ها در حوالي طول موج‌هاي 9 و  16 ميكرومتر مشهود است. فسفات‌ها نيز ويژگي جذب را در حوالي 3/10 و 25/9 ميكرومتر نشان مي‌دهند. نيترات‌ها در 2/7 ميكرومتر و نيتريت‌ها در  8 و 8/11 ميكرومتر خصوصيت طيفي جذبي از خود نشان مي‌دهند. سيليكات‌ها به‌عنوان فراوان‌ترين ماده‌ي پوسته‌ي زمين، خصوصيت طيفي جنبشي2 در دامنه‌ي ‏TIR به‌سبب وجود SiO  (تتراهدرون)  از خود نشان مي‌دهند. همان‌گونه‌كه گفته شد، بهترين دامنه‌ي طيفي از لحاظ تشعشع حرارتي3، دامنه‌ي 14 –8 ميكرون است. در مقايسه  با ناحيه‌ي بازتاب‌هاي انعكاسي كه انرژي را از 50 ميكروني لايه‌ي سطحي منعكس مي‌كنند، تشعشعات حرارتي4 به خواص فيزيكي مواد نيز بستگي دارد زيرا  انرژي ثبت‌شده مربوط به ضخامت چند سانتي‌متري لايه‌ي سطحي است.

با توجه به اين ويژگي داده‌هاي سنجش از دور، ممكن  است بسياري از خصوصيات كانيها، مواد و رسوبات را  بتوان از طريق بكارگيري سنجش از دور حرارتي شناسايي و تشخيص داد. تصور مي‌رود حتي اگر پوشش سطحي مانند سله، پوسته، سنگفرش و غيره هم وجود داشته باشد بتوان به برخي ويژگيهاي زير اين سله‌هاي نازك پي برد، تحقيقات علوي پناه و همكاران (2006.) نشان داده است كه مطالعه سله ها در تفكيك پذيري بين خاكهاي مختلف از مناطق مسكوني حائز اهميت است. مركز حداقل تشعشع از حدود 9 ميكرومتر در گرانيت به حدود 11 ميكرومتر در اوليوين پريدوتيت1 متمايل مي‌گردد.

 
مطالعات نشان مي‌دهد بازتاب‌هاي طيفي در ناحيه‌ي 14-7 ميكرومتر براي نمونه‌هاي كوارتز پوشيده از جلاي بياباني، كه معمولاً در مناطق خشك از منگنز و اكسيد آهن تشكيل شده‌اند، با نمونه‌هاي بدون جلاي بياباني تفاوت‌هايي دارد.

راديو سوند (Radio sonde) چيست ؟

 

راديوسوندها از دستگاه هاي هواشناسي هستند كه براي اندازه گيري دما، رطوبت،‌ فشار، سمت و سرعت باد در جو بالا بكار مي‌روند. دو عنصر ازن و تابش نيز مي تواند توسط اين دستگاه ها اندازه گيري شود.

راديوسوند يك سيستم سنجش از راه دور است و از دو لغت "Radio" به معناي انتشار دهنده راديويي و "Sonde" به معني پيام آور در زبان انگليسي قديم، تشكيل شده است.

دستگاه راديوسوند از دو قسمت اصلي «سنجش» و«فرستنده» تشكيل شده است، فرستنده ها پارامترهاي اندازه گيري شده را به گيرنده اي كه در سطح زمين قرار دارد، منتقل مي‌كنند.

راديوسوندها گاهي به وسيله هواپيما و گاهي به وسيله راكت به جو فرستاده مي شوند. اما معمولا آن ها را به زير بالون هاي هواشناسي كه تا ارتفاع 20 تا 30 كيلومتري صعود مي‌نمايند نصب و در جو رها مي‌كنند.

وقتي كه راديوسوند به ارتفاع تقريبي 30 كيلومتري بالاي سطح دريا مي رسد بالون مي تركد و راديوسوند همراه با نخ و بالون تركيده شده به طرف زمين به پائين مي افتد. پس از زمان 2 ساعت از پرتاب و در طول اوج گيري، راديوسوند به طور ثابت جريان پيوسته اطلاعات شامل دماي اتمسفر،‌ رطوبت، داده فشار، سمت و سرعت باد در سطوح مختلف جو (تا ارتفاع تقريبي 30 كيلومتري) را از طريق شبكه ارتباطات به تجهيزات خودكار گيرنده درسطح زمين مي فرستد. مشاهدات راديوسوند Radio Observation يا به اختصار RAOB ناميده مي شود .
 

گازهای گلخانه ای و گرم شدن هوا

گازهاي گلخانه اي كه مشتمل بر CO2، CH4،N2O ، O3  و غيره مي باشند در لايه تروپوسفر (Teroposphere) قرار دارند. در اين لايه با افزايش گازهاي گلخانه اي دما بالاتر مي رود، زيرا اين گازها نسبت به نفوذ نور خورشيد نفوذ پذير بوده و نور خورشيد پس از برخورد با سطح زمين طول موجهاي بلند مادون قرمز را ساطع مي كند كه در برخورد با لايه گازهاي گلخانه اي مجدداً به سطح زمين بازتاب و سبب افزايش  دما مي شود

گرم شدن هوا يك پديده جهاني است. افزايش ممتد گازهاي گلخانه اي، نظير گاز كربنيك، در اتمسفر زمين در دهه هاي اخير، حاصل مصرف رو به ازدياد سوخت هاي فسيلي، پاك تراشي و از بين بردن جنگلها، چراي بيرويه مراتع، توليد سيمان، تغيير كاربري اراضي و ساير فعاليت هاي منجر به توسعه در زندگي بشر است. در150 سال اخير مقدار CO2 موجود در اتمسفر در اثر فعاليتهاي انساني افزايش يافته است و ميزان آن از  PPmv288 در سال 1850 (قبل از انقلاب صنعتي) به PPmv  367 در سال 1998 رسيده است. بنابراين حدود 22% از  CO2 كنوني موجود در اتمسفر در اثر مجموعه فعاليتهاي انساني بوجود آمده است. مقدار گاز كربنيك اتمسفر بيش از 720 ميليارد تن برآورد شده است. توليد گاز كربنيك در چرخه طبيعت، معادل 200 ميليارد تن در سال مي باشد. اين مقدار توسط گياهان و اقيانوسها، از اتمسفر دريافت و حاصل آن تعادل چرخه گاز كربنيك در طبيعت است. فعاليت هاي بشر در دهه هاي اخير در اين تعادل اختلالاتي بوجود آورده است و مقدار آن معادل 8 ميليارد تن در سال است که حدود 6 ميليارد تن آن از مصرف سوختهاي فسيلي حاصل مي شود (8/1 ميليارد تن در صنايع توليد برق، 2/4 ميليارد تن در حمل و نقل)، از اين مقدار، 5/4 ميليارد تن مجددا به طبيعت باز مي گردد و باقيمانده آن، يعني 5/3 ميليارد تن، بر مقدار گاز كربنيك هوا افزوده مي شود. با اين حال، تخمين توليد گاز كربنيك در سالهاي آينده، كاري دشوار است، زيرا كه بستگي زيادي به سياست كشورها، سازمانهاي بين المللي، تكنولوژي، وضعيت اقتصادي و نرخ رشد جمعيت انساني دارد. به هرحال مطالعات نشان مي دهد كه در سال 2100، در صورتي كه كنترلي بر توليد گاز كربنيك اعمال نشود، تراكم گاز كربنيك آنقدر در اتمسفر بالا خواهد رفت تا اينكه مقدار آن 150 % بيش از حد فعلي مي شود.

تحقيقات متعدد نشان داده كه پديده گرم شدن هوا اثرات مخربي بر حيات روي كره زمين دارد. افزايش وقوع سيل و خشكسالي، افزايش آلودگي هوا، افزايش بيماريها و مرگ زودرس، در اثر به هم خوردن نسبت گازهاي موجود در اتمسفر از جمله ميزان CO2  اتفاق افتاده و يا در حال وقوع است.

1-2- کاهش گازهاي گلخانه اي و ترسيب کربن

از سال1978 (كنفرانس استكهلم)، بشر به فكر اصلاح روند توسعه و جلوگيري از عوارض منفي آن از جمله تخريب اكوسيستمهاي طبيعي، كاهش تنوع زيستي، افزايش آلودگي هوا، تغييرات اقليمي و كاهش پتانسيل توليدي اراضي طبيعي و زراعي افتاد. دومين كنفرانس مهم در اين زمينه، نشست سران زمين در سال 1992 در ريو دوژانيرو برزيل بود كه به مسائل فوق الذكر توجه بيشتري معطوف گرديد و طي دستورالعمل 21 ((Agenda 21 كشورهاي امضاء كننده پيمان مذكور، موظف به رعايت مفاد دستورالعمل مذكور در جهت دستيابي به توسعه پايدار جامع نگر شدند.

در سال 1997 در كيوتو ژاپن كنوانسيون تغييرات اقليمي با شركت 160 كشور جهان منعقد شد و در آن كشورهاي صنعتي كه بيشترين مقادير گازهاي گلخانه اي را وارد جو مي نمايند، موظف به كاهش مقدار اين گازها از جمله دي اكسيد كربن هوا تا سال 2012 ميلادي به حد كمتر از مقدار آن در سال 1990 شدند. گرچه آمريكا به عنوان بزرگترين توليد كننده گاز كربنيك جهان، تا كنون از زير بار چنين تعهدي طفره رفته است، ولي به هر حال تحرك خوبي براي كاهش توليد گاز كربنيك در ساير نقاط دنيا آغاز شده است.

آنچه مسلم است تكنولوژي موجود قادر به كاهش گاز كربنيك نيست. بديهي است كه كشورهاي صنعتي و به دنبال آن ساير كشورها، در پي دستيابي به روشهاي  كاهش انتشار دي اكسيد كربن با استفاده از تكنولوژي جديد سازگار با محيط زيست كه مواد آلاينده كمتري توليد مي كند و همچنين افزايش ترسيب كربن در بافتهاي خشبي گياهي، خاك و آب اقيانوسها هستند. بديهي است كه در چنين شرايطي، اولا اكثر كشورها در رقابت دستيابي به تكنولوژي هاي قابل عرضه و فروش به ديگران هستند. در ثاني آنها در فكر روزي هستند كه ممنوعيت استفاده از برخي صنايع توليد كننده گاز كربنيك، به صورتي عام درآمده و كشورها ملزم به پيروي از سياست هاي كاهنده گاز كربنيك شوند. بنابراين، بيشتر سياستمداران كشورها در تلاش هستند، تا به تناسب توسعه اقتصادي – اجتماعي در كشور متبوع، كاهش در توليد و نيز افزايش در ترسيب گاز كربنيك را در برنامه هاي خود بگنجانند.

از بين روشهاي مرسوم، روش توسعه و گسترش پوشش گياهان خشبي درختی، درختچه اي و بوته اي، بيش از ساير روشها كاربرد داشته و در حال حاضر به طور موثري براي كاهش گاز كربنيك موجود در هوا در نظر گرفته شده است. اگرچه ميزان يا سرعت ترسيب كربن در اكوسيستمهاي جنگلي مناطق حاره يا معتدل و مرطوب زياد است، ولي به همان نسبت نيز سرعت فرآيندهاي تجزيه شيميايي و بيولوژيكي كه موجب آزاد شدن دي اكسيد كربن مي شود، به دليل بالا بودن رطوبت محيط زياد است. بنابراين يكي از گزينه هاي مناسب جهت ترسيب كربن، مناطق خشک و نيمه خشك مي باشند و افزايش ميزان بيوماس گياهان خشبي در اين مناطق، به دليل کاهش هزينه ترسيب گاز كربنيك داراي مزيت فراوان است. اين موضوع موجب شده كه سازمانهاي بين المللي مانند FAO و UNDP اين مناطق را براي اجراي برنامه هاي ترسيب كربن به منظور كاهش گازهاي گلخانه اي و دستيابي به توسعه پايدار جامع نگر انتخاب نمايند.

منابع کارشناسی ارشد

برخي كتابهاي لازم براي مطالعه در كنكور كارشناسي ارشد

 

جغرافیای شهری

1)ديدگاههاي نو در جغرافياي شهري-جلد  1-حسين شكوئي-انتشارات سمت

2)جغرافيا و شهرشناسي-يدالله فريد-انتشارات دانشگاه تبريز

برنامه ريزي شهري(مباني و ايران)

1)برنامه ريزي شهر هاي جديد-كرامت الله زياري-انتشارات سمت

2)مقدمه اي بر مباني برنامه ريزي شهري-اسماعيل شيعه-انتشارات دانشگاه علم و صنعت

فلسفه جغرافيا:

1)انديشه هاي نو در فلسفه جغرافيا –جلد  1-حسين شكوئي-انتشارات گيتاشناسي

2)فلسفه جغرافيا-حسين شكوئي-انتشارات گيتاشناسي

جغرافياي روستايي و كوچ نشيني:

1)جغرافياي كوچ نشيني (مباني و ايران)-سيد رحيم مشيري-انتشارات سمت

2)جغرافياي روستايي ايران-مسعود مهدوي-انتشارات پيام نور

برنامه ريزي ناحيه اي و روستايي:

1)اصول و مباني برنامه ريزي منطقه اي-سيد حسن معصومي اشكوري-ناشر:مولف

2)اصول و روشهاي برنامه ريزي ناحيه اي-حسين آسايش-انتشارات پيام نور

3)اصول و روشهاي برنامه ريزي روستايي-حسين آسايش-انتشارات پيام نور

ژئومورفولوژي:

1)ژئومورفولوژي ساختماني-جلد1-فرج الله محمودي-انتشارات دانشگاه تهران

2)ژئومورفولوژي اقليمي-جلد2-فرج الله محمودي-انتشارات دانشگاه تهران

3)ژئومورفولوژي ديناميك-فرج الله محمودي-انتشارات دانشگاه پيام نور

آب و هوا شناسي:

1)مباني آب و هوا شناسي- محمد رضا كاوياني -بهلول عليجاني_ -انتشارات سمت

2)آب و هواي ايران-بهلول عليجاني-انتشارات پيام نور

منابع آب و خاك:

1)منابع و مسائل آب در ايران-جلد  1-پرويز كردواني-انتشارات دانشگاه تهران

2) منابع و مسائل آب در ايران-جلد  2-پرويز كردواني-انتشارات قومس

3)مناطق خشك-پرويز كردواني-انتشارات دانشگاه تهران

4)جغرافياي خاكها-پرويز كردواني-انتشارات دانشگاه تهران

جغرافياي جمعيت:

1)جغرافياي جمعيت ايران-دكتر اصغر نظريان-انتشارات گيتاشناسي

2)جغرافياي جمعيت-دكتر يدالله فريد-انتشارات دانشگاه تبريز

جغرافياي انساني:

1)جغرافياي مفصل ايران-جلد2-دكتر بديعي-انتشارات اقبال

2)مباني جغرافياي انساني-ماكس دريو-ترجمه سيروس سهامي-انتشارات ايران

 

                                                                                       ادامه دارد 

عجايب هفتگانه جهان

 

 

معبد آرتميس در افوسوس (ترکيه )

معبد آرتميس در افوسوس (ترکيه) يکي از زيباترين بناهاي ايام گذشته بود . اين بنا با داشتن 100 ستون مرمري زيبا که ارتفاع هر کدام از آنها به 15 متر مي رسد يکي از عجايب هفتگانه به حساب مي آيد . اين معبد فضايي را در بر مي گرفت که تقريبا چندين برابر وسعت آکروپليس در آتن بود . ميتوان گفت که معبد آرتميس صعود و سقوطهاي بسياري را در طي قرنها پشت سر گذاشت . اين بنا در 600 سال قبل از ميلاد ساخته و در550 سال پيش از ميلاد در آتش سوخت . بعد از آن مجددا به صورت بسيار زيباتر و عظيمتري باز سازي شد . اين بنا براي دومين بار دچار حريق شد البته اين بار بطور عمدي توسط فردي بنام هروستراتوس که براي به ياد ماندن نامش به اين کار دست زد، ولي اين معبد دوباره به اندازه بزرگتر و بسيار بهتر از قبل ساخته شد . اين معبد بسيار زيبا درونش با مجسمه هاي بي نظير تزيين شده بود . اين معبد پا بر جا بود تا زمانيکه بر اثر هجوم بربرها در 262 پس از ميلاد براي هميشه از صفحه تاريخ محو شد و هرگز دوباره ساخته نشد . آنچه که از اين معبد باقي ماند هم توسط زلزله ها کاملا از بين رفت.

---

مجسمه زئوس

تقريباً سه هزار سال پيش، «المپيا»، مركز مذهبي در جنوب غربي يونان بود. يونانيان باستان زئوس پادشاه خدايان را مي پرستيدند و در زمانهاي مشخص به افتخار او جشن هايي بر پا مي كردند. در اين جشن ها مسابقات ورزشي هم انجام مي شد. از نظر ساكنان دنياي قديم اين بازيها خيلي مهم بودند، چندان كه در زمان برگزاري مسابقات، جشن ها متوقف مي شد تا شركت كنندگان و تماشاگران به آساني خود را به محل مسابقات برسانند.

مجسمه زئوس خداي يونان در المپيا يکي از عظيم ترين مجسمه هاي جهان است . اين اثر در 450 سال قبل از ميلاد توسط مجسمه ساز معروفي بنام فيدياس ساخته شد اين هنرمند همان کسي بود که مجسمه خداي آتنا را هم براي معبد پارتنون در آتن ساخت . ارتفاع مجسمه زئوس در حدود 12 متر بود . بدن اين مجسمه را از عاج فيل و ردا و موها و ريشش را از طلا ساخته بودند . اين اثر ارتفاعش چنان بود که با سقف معبد زئوس برخورد مي کرد . فيدياس با اين کار مي خواست اقتدار و نيرومندي زئوس را نشان دهد . مجسمه زئوس در معبد زئوس که طول آن به 64 متر مي رسيد قرار داشت . 72 ستون خارجي اين معبد که به سبک معماري قديم يونان بودند اين معبد را داراي معماري خيره کننده اي کرده بودند . سنگفرش آن نيز با مجسمه هاي بي نظيري تزيين گشته بود . مجسمه زئوس در حدود 850 سال در اين معبد قرار داشت تا هنگاميکه بعضي از يونانيها آنرا به استانبول منتقل کردند . البته اين زياد طول نکشيد چرا که محل جديد نيز در آتش سوخت و اين مجسمه براي هميشه از بين رفت .

---

مقبره هاليکارناسوس در ترکيه

مقبره هاليکارناسوس در 4 قرن قبل از ميلاد نه تنها بسيار پر ابهت و پر عظمت بود بلکه به صورت زيبايي با ستونها و مجسمه ها تزيين شده بود . سقف اين مقبره با مجسمه هايي از اسبها تزيين شده بود اسبهايي که ارابه شاه ماسالوس و همسرش ملکه آرتميسيا را مي کشيدند . ارتفاع اين مقبره مرمري به اندازه يک ساختمان 14 طبقه بود . از نقطه نظر استراتژيکي دامنه کوه درست مشرف به هاليکارناسوس و خليج آن بود . ملکه آرتميسيا فرمان ساخت اين مقبره را در هاليکارناسوس براي همسرش در 353 سال قبل از ميلاد صادر کرد . ملکه اين بنا را براي قدر داني از همسرش ساخت و به اين منظور بهترين هنرمندان و مجسمه سازان آن زمان را گرد آورد . شاه ماسالوس تنها حکمران ايالتي معمولي در بين امپراطوري هاي عظيم ايراني در 2300 سال پيش بود . ملکه آرتميسيا دو سال پس از همسرش ، شاه ماسالوس که برادرش هم بود در گذشت . او در کنار شاه در مقبره هاليکارناسوس دفن شد . اين بنا در حدود 17 قرن پا برجا بود و در 1400 سال بعد از ميلاد بر اثر زلزله فرو ريخت.

---

فانوس الکساندريا

فانوس الکساندريا يکي از بزرگترين شاهکارهاي روزگار باستان مي باشد . ارتفاع اين بنا حداقل به اندازه يک ساختمان 40 طبقه امروزي بود و براي 16 قرن پا بر جا بود . بر خلاف 6 عجايب ديگر، فانوس الکساندريا استفاده هاي عملي بسياري داشت . اين بنا به کشتيهاي دريا نوردي کمک مي کرد که اسکله ها را براحتي پيدا کنند و با ايمني کامل داخل آن شوند . چرا که تنگه هاي خطرناک دقيقا در خارج از بندرها قرار داشتند . ارتش نيز از اين فانوس براي پيدا کردن کشتيهاي دشمنان استفاده مي کرد . اين بنا ظاهرا ساختار جامدي داشته است و براي 1600 سال باقي بوده است اما با وجود اين بر اثر طوفانهاي دريايي زمستان و زلزله هاي بسيار از بين رفته است . فانوس الکساندريا دو نوع برج ديده باني داشت که در نوک آن قرار داشتند . اين فانوس سه عنصر ساختماني داشت ، پايه مستطيل شکل ، قطعه مياني هشت وجهي ، و قسمت بالاي آن که استوانه اي شکل است و برجهاي ديده باني در آنجا قرار دارند.تقريبا ارتفاع اين سه قسمت به 110 تا 180 متر مي رسيد . بجز اهرام مصر فانوس الکساندريا بلندترين ساختمان جهان بود البته اين تا زمانيکه برج ايفل در 1889 ساخته شد.

---

مجسمه عظيم الجسه رودس در يونان

ارتفاع مجسمه عظيم الجسه رودس با پايه اش به اندازه يک ساختمان 15 طبقه امروزي است. اين مجسمه يک شاهکار برجسته معماري مي باشد که بر روي جزيره رودس در حدود 280 قبل از ميلاد ساخته شده است. هيچ کس به درستي نمي داند که اين مجسمه شبيه چه بوده و يا در کجا قرار داشته است. نظريه بسيار مورد توجه آن است که مجسمه رودس در روي ورودي لنگرگاهي بنا شده بوده و پاهاي مجسمه در دو طرف قرار داشته است بطوريکه کشتيها از بين پاهاي آن عبور مي کرده اند. البته اين فرضيه بسيار محتمل به نظر ميرسد. اين بنا مشکلات غير قابل حل در 3 قرن پيش از ميلاد را مطرح مي کند. همچنين تجارت در اين بندر در زمان احداث اين مجسمه داراي رکود شده و اين بندر از رونق اقتصادي افتاده است. اين مجسمه يکي از عجايب هفتگانه به شمار مي رود که براي مدت کوتاهي تقريبا 53 سال پا بر جا بوده است.

---

باغهاي معلق بابل در عراق

در عراق باغهاي معلق بابل يکي از بحث انگيزترين عجايب هفتگانه مي باشد چرا که هنوز برخي از باستان شناسان در وجود داشتن آنها شک دارند. بعد از بدست آمدن اسناد اصلي و خرابه هاي بر جا مانده از آن زمان وجود داشتن آنها ثابت شد البته در مقياسي کمتر از آنچه تصور مي شود . در اين ميان سئوالي مطرح است که اين باغهاي معلق چرا ساخته شده اند؟ در پاسخ اين سؤال مي توان گفت که موثق ترين سند حاکي از آن است که شاه نبوچاد نزار دوم که داراي شهرت مذهبي مي باشد اين بناي عجيب را براي خوشحال کردن همسرش در 6 قرن قبل از ميلاد ساخت چرا که همسرش از ديدن چشم انداز صحرا مانند بابيلون دچار دلتنگي براي محل زندگي اش شده بود. جايي که داراي کوهها و جنگلهاي سرسبزي بود به همين خاطر به دستور شاه تپه مصنوعي سبز و خرمي ساخته شد که داراي درختان و گلها و گياهان زيبايي بود . بعضي ها مي گويند که يک ملکه آشوري قدرتمند باغهاي معلق را براي تفريح و سرگرمي خودش ساخته است و افراد ديگري عقيده دارند که اين باغها به دستور يک شاه آشوري ساخته شده است.

---

اهرام مصر (هرم خوفو)

هرم خوفو بزرگترين هرم در بين اهرام مصر است ، اين بنا که قديمي ترين و بزرگترين بنا در بين عجايب هفتگانه مي باشد تنها بنايي است که در حال حاضر وجود دارد . هرم خوفو در 2600 سال قبل از ميلاد ساخته شده است . اين هرم بلند ترين بناي ساخته شده دست بشر از 4400 سال پيش تا سال 1889 بود، زمانيکه برج ايفل با ارتفاع 300 متر ساخته شد . محدوده هرم خوفو به اندازه 6 قطعه زمين شهري عظيم مي باشد . بيشتر سنگ هاي بکاررفته در اين بنا به بزرگي سنگهاي عظيمي هستند که بوسيله کاميون حمل مشوند . سطح خارجي زمختي که ما امروزه از اين هرم مي بينيم مقبره فرعوني بنام خوفو بوده که در آن زمان پوشيده شده از سنگهاي آهک صيقلي و زيبايي بوده است. فرمانروايان بعدي اين سنگهاي با ارزش را متعاقبا براي ساختن بناي خودشان مي دزديدند . اين عمل باعث شد که از ارتفاع هرم 5 درصد کم شود و به ارتفاع فعلي اش که 138 متر است برسد . هرم خوفو داراي سه اتاق دفن اجساد است . اتاق اول محل دفن شاه، اتاق دوم محل دفن ملکه و اتاق سوم که براي رد گم کردن دزدان هرم بوده است.

آشنايي با اكسس

اكسس كه يكي از برنامه هاي موجود در بسته نرم افزاري آفيس( Microsoft Office ) است براي ساماندهي و كنترل و مديريت پايگاه داده ايجاد شده است.
اين برنامه داراي قابليتهاي بسيار است , مانند ايجاد صفحه ورود اطلاعات به شكل دلخواه.
به عنوان مثال وقتي شما مي خواهيد اطلاعات موجود در يك چك را در كامپيوتر خود ذخيره كنيد شما با استفاده از برنامه اكسس مي توانيد صفحه ای درست همانند صفحه چك ايجاد كنيد و اطلاعات را به صورت كاملا گرافيكي در آن وارد كنيد.
شما پس از ايجاد پايگاه داده هايتان حتي مي توانيد از آنها گزارش گرفته و يا در بين اطلاعات خود جستجو كرده البته تمامي اين امكانات را شما با دستان قدرتمند خود ايجاد خواهيدكرد.
از موارد استفاده برنامه اكسس به طور شهودي مي توان به استفاده آن در قسمت حسابداري يك شركت و يا نگهداري اطلاعات اشخاص عضو در سايتتان و حتي نگهداري اطلاعات كارمندان (حتي عكس آنها) و موارد بسيار متنوع ديگر اشاره کرد.
شما پس از ايجاد اين پايگاه داده حتي مي توانيد آن را در شبكه در اختيار ديگران قرار داده يا بر روي آن كليد رمز گذاشته يا حتي در سطح كاربران مختلف مقدار دسترسي هر كاربر را تعيين كنيد.
روش ادامه درس ما در جلسات بعدي به صورت زير خواهد بود:

ابتدا آشنايي با محيط اكسس و تسلط كامل بر آن
كار با help برنامه(به صورت مختصر)
آشنايي با پايگاه داده هاي نمونه
بررسي و كار با اجزاي اصلي
طراحي يك پايگاه داده جديد
كار با جدولها
كار با داده ها
كار با بازجست ها ( Query )
كار با فرمهاي ورود اطلاعات
كار با گزارشها
خودكارسازي با ماكروها
برنامه نويسي با مدولها
كاربرد پيشرفته اجزاي اكسس
حفظ امنيت در پايگاه داده
كار با برنامه هاي كمكي اكسس

سوالات خود را به طور كامل بيان كنيد تا امكان پاسخگويي به آنها باشد.

برای مطالعه ی این دوره ی آموزشی نیاز است کاربران محترم آشنایی مقدماتی با محیط Windows داشته باشند .
جهت نصب و اجرای نرم افزارهای Office که اکسس نیز شامل آن می شود ، نیاز به سیستمی با مشخصات ذیل می باشد :
- حداقل سیستم مورد نیاز پنتیوم 233
- 16 مگابایت Ram
- حدود 600 مگا بایت فضای آزاد

شروع کار با اکسس

در درس قبل با قابليتها و كاربردهاي اكسس آشنا شديد و ضرورت استفاده از اين برنامه در جهات مختلف زندگي آشنا شديد و با توجه به كاركرد راحت اكسس و شي گرا بودن آن اكسس نسبت به برنامه هاي ديگر مديريت پايگاه داده ها امتيازات بيشتري دارد.

مفهوم شي گرائي:

وقتي كه در مورد يك برنامه از مفهوم شي گرايي صحبت مي كنيم يعني در هنگام كار با آن همواره با شي هاي مختلف سروكار داريد و حتما لازم نيست كه زبان برنامه نويسي خاصي بلد باشيد يعني در واقع شي گرايي كنترل و مديريت اشيا و نحوه قرارگيري آنها به جاي استفاده از دستورات است. به عنوان مثال وقتي ما مي خواهيم در محيطي مانند faxpro يك دكمه ايجاد كنيم كه هنگام فشاردادن آن اطلاعات كاربري مشتري در جدول ثبت شود بايد دستورات بسيار پيچيده و ويژه اي بنويسيم ولي در محيط اكسس كافي است از قسمت ابزار با استفاده از شي دكمه (وسيله اي جهت ساخت دكمه هاي مختلف) اين دكمه را به راحتي ايجاد مي كنيم .

آغاز كار با اكسس:

شما بعد از نصب بسته نرم افزاري آفيس مي توانيد با رفتن به قسمت start سپس قسمت programs و انتخاب microsoft access وارد محيط اكسس شويد. البته بسته به نحوه نصب شدن برنامه ممكن است برنامه اكسس در قسمت ذكر شده نباشد و به صورت معمول اين برنامه در اين قسمت قرار مي گيرد.


با وارد شدن به محيط اكسس با پنجره اي مانند شكل 21 ظاهر مي شود كه به شما امكان مي دهد تا آنچه را كه مي خواهيد انجام دهيد انتخاب كنيد.گزينه هاي موجود در اين قسمت به ترتيب زير است:

1- Blank access database : با استفاده از اين گزينه شما مي توانيد يك پايگاه داده جديد ايجاد كنيد. 2

- access database wizards : با استفاده از اين گزينه شما مي توانيد با استفاده از جادوگر اكسس كه كار شما را بسيار آسانتر مي كند يك پايگاه داده بسازيد (بعدا به طور مفصل توضيح خواهم داد)

3- open an exiting file: با اين گزينه شما مي توانيد پايگاه داده اي را كه قبل ايجاد كرده ايد براي ايجاد تغييرات دوباره باز كنيد.

4- از كادر زير قسمت 3 شما مي توانيد پايگاه داده اي را كه به تازگي برروي آن كار كرده ايد باز كنيد. بعد از انتخاب گزينه مورد نظر شما بايد با زدن Ok به مرحله بعدي برويد. اگر هر خواستيد با زدن دكمه Cancel به محيط اكسس وارد شويد. (فعلا براي آشنايي با محيط اكسس Cancel را بزيند)
ضمن قابل ذكر است كه براي ساختن پايگاه داده جديد آنرا بايد در همان ابتدا ذخيره كنيد و اينگونه نيست كه بعد از پايان كار آنرا ذخيره كنيد.

آشنايي با محيط كار:


محيط كار اكسس همانطور كه در شكل 22 مي بينيد بسيار شبيه محيطهاي ديگر ويندوز است و كار با آن بسيار آسان است. حال به صورت كوتاه به معرفي قسمتهاي مختلف محيط كار مي پردازيم:


- ميله عنوان (Title bar): عنوان پايگاه داده در حال كار در اين قسمت ثبت مي شود و همچنين كنترل پنجره اكسس از همين قسمت صورت مي گيرد(چون فرض ما بر اين است كه شما بر محيط ويندوز و كنترل پنجره ها مسلط هستيد نياز به توضيح بيشتر نيست)

2- ميله منو (Menu bar): در اين ميله شما به وسيله منوهاي مختلف اقدام به ايجاد. كنترل و ويرايش پايگاه داده مي كنيد. در زير توضيح كوتاهي در مورد هر منو آمده است.

------------------

الف) File (فايل): فرامين لازم براي بازكردن و بستن پايگاه داده. دريافت داده از ساير پايگاه داده ها. ذخيره داده ها. تغيير خصوصيات پايگاه داده. چاپ و غيره ب) Edit (ويرايش): فرامين لازم براي ويرايش و وارد كردن داده ها
پ) View (مشاهده): فرامين لازم براي انتخاب اجزا مختلف پايگاه داده. تغيير خصوصيات پايگاه داده فعال و غيره را در اختيار شما مي گذارد.
ت) Insert (درج): فرامين لازم براي درج اقلام مختلف پايگاه داده
ج) Tools (ابزارها): فرامين لازم براي اجراي برنامه هاي كمكي مختلف. تحليل پايگاه داده. امنيت و گزينه هاي متفاوت پيشرفته پايگاه داده
چ) Windows (پنجره ها): فرامين لازم براي تغيير آرايش پنجره ها در محوطه كاري پايگاه داده
ح) Help (كمك): دسترسي به كمك مستقيم

-------------------

3- ميله ابزار (Tool bar): در اين قسمت تعدادي از فرامين ضروري و پراستفاده در برنامه قرار دارد. 4- محوطه كاري پايگاه داده: در اين محوطه بزرگ شما بر روي پايگاه داده كار مي كنيد و داده ها را به آن مي افزاييد و آنها را ويرايش مي كنيد.

5- دستيار: اين دستيار براي آن است كه شما سوالات احتمالي ممكن خود را به طور مستقيم از او پرسيده و او با جستجو در خود برنامه و همچنين اينترنت تا حد ممكن جواب شما را پيدا كند(البته به صورت انگليسي)

6- ميله وضعيت: در ميله وضعيت اطلاعاتي راجع به كاري كه انجام مي دهيد. نمايش داده مي شود. و همچنين خطاها را مشاهده خواهيد كرد.

توجه به اين نكته ضروري است كه در بعضي مواقع كه امكان استفاده از بعضي از فرامين موجود نمي باشد آنها به صورت غير فعال در مي آيند.
در اينجا بايد تين نكته هم ذكر شود كه شما در هنگام انتخاب فرامين از منوها هم مي توانيد با استفاده از ماوس آنها را انتخاب كنيد و هم از كليدهاي ميانبر استفاده كنيد. روش كار كليدهاي ميانبر با استفاده از كليدهاي Ctrl و Alt و حرفي كه در هر فرمان زير آن خط كشيده شده است شما مي توانيد به صورت خيلي سريع به فشار همزمان آنها به فرمان دسترسي پيدا كنيد. اين قابليت هنگامي مفيد است كه شما در محيط اكسس بسيار ماهر شده ايد كه ديگر نياز به استفاده از ماوس نداريد.

خروج از محيط اكسس:

شما مي توانيد با انتخاب فرمان Exit از منو File از محيط اكسس خارج شويد.

پایگاه داده های نمونه

در درس قبل كار با اكسس را آغاز كرديم و در مورد محيط برنامه صحبت كرديم. در اين درس قصد داريم ابتدا مختصرا در مورد Help در برنامه صحبت كنيم و سپس به صورت مفصل در مورد پايگاههاي داده نمونه كه در خود اكسس موجود است صحبت كنيم.

دسترسي به راهنما:

راهنماي برنامه براي كساني كه آشنايي كامل به زبان انگليسي دارند مي تواند مانند يك مرجع كامل و معتبر باشد مثلا هرگاه در مورد عملكرد پايگاه داده. طراحي جدول. يا تعريف بازجست مشكل داشتيد مي توانيد از راهنماي برنامه كه به زبان انگليسي ساده و روان نوشته شده استفاده كنيد و مسلما در مورد سوال شما چه در خود برنامه يا تحت وب جوابي پيدا خواهد شد. در اكسس راههاي مختلفي براي دسترسي به راهنما وجود دارد كه متداولترين آنها استفاده از منو Help است.كه فرمامين موجود در اين منو را شرح مي دهيم:

1- Microsoft access Help : اين فرمان دستيار را فعال مي كند در صورتي كه دستيار فعال باشد وارد سيستم راهنمايي مي شود. شما مي توانيد با انتخاب اين گزينه سوالات خود را از دستيار بپرسيد و او نزديكترين جواب را به سوال شما خواهد داد اين امكان بسيار مي تواند براي شما مفيد باشد و دستيار مانند يك شخص ماهر به تمامي سوالات شما به طريقي پاسخ خواهد داد.

2- Hide The Office Assistant: شما مي توانيد با استفاده از اين فرمان دستيار را مخفي كنيد و اين در مواقعي به كمك شما مي آيد كه دستيار قدرت ديد شما در محيط را كاهش دهد.

3- What`s This: با استفاده از اين گزينه ماوس شما به يك علامت سوال تبديل مي شود و هر كجايي از محيط كه كليك كنيد در مورد آن شما را راهنمايي مي كند.

4- Office On The Web: به كمك اين گزينه مي توانيد به سايت ماكروسافت رجوع كنيد و آخرين امكانات و اصلاحات در برنامه و همچنين متداولترين سوالها را بپرسيد.

5- Detect and Repair: با استفاده از اين گزينه اگر در برنامه اكسس شما ايرادي باشد به صورت اتوماتيك رفع مي شود.

6- About Microsoft Access: در مورد نسخه فعلي اكسس اطلاعاتي در اختيار شما مي گذارد.

يكي ديگر از راهنمايي ها كه در اكسس موجود است راهنماي شناور است به اين ترتيب كه با نگه داشتن نشانه ماوس بر روي يك فرمان به مدت چند ثانيه اسم و شايد راهنمايي كوچكي در مورد آن فرمان ظاهر شود. با توجه به اينكه بيشتر خوانندگان اين درس با محيط ويندوز و راهنماي آن آشنا هستند و راهنماي اكسس نيز مانند آن است من نياز بيشتري به توضيح نمي بينم.

سيري در پايگاه داده هاي نمونه:

در اكسس چهار پايگاه داده نمونه وجود دارد كه مي توانيد آنها را باز كرده. بررسي نموده و يا مورد استفاده قرار دهيد.(البته اين نكته قابل ذكر است كه شما حتما بايد در موقع نصب اين پايگاهها را انتخاب كرده باشيد تا نصب شوند وگرنه با قراردادن CD در درايو و نصب دوباره آنها كار را دنبال كنيد) اين پايگاهها براي كساني كه تازه شروع به كار با اكسس مي كنند بسيار مفيد است و چيزهاي مفيدي را در برمي گيرد.

بعد از نصب پايگاه داده نمونه شما مي توانيد با استفاده از منو File و گزينه Open به پوشه Samples در جايي كه اكسس را نصب كرده ايد رفته و پايگاه داده را بازكنيد(امكان دارد اين پايگاه داده به صورت پيش فرض در پايين ترين قسمت منو File موجود باشد) ما در اين درس به توضيح پايگاه داده Northwind خواهيم پرداخت.

قبل از شروع كار بايد اين نكته را ذكر كنم كه تمامي فايلها و جدولهاي اكسس در فايلي با پسوند MDB ذخيره مي شود.
پايگاه داده Northwind امكان تمرين با يك نرم افزار پايگاه داده كامل را به شما مي دهد. اين پايگاه داده يك نرم افزار كنترل موجودي براي شركت فرضي Northwind Traders است. بعد از باز كردن اين پايگاه داده كه ممكن است مدتي طول بكشد. صفحه ابتدايي ظاهر مي شود كه شما مي توانيد با كليك روي Ok اين پنجره را رد كنيد. بعد از اين كار پنجره Database اين پايگاه نشان داده خواهد شد. اين پنجره جايي است كه اكثر كارهاي اكسس در آن انجام مي شود. اين پنجره هفت شاخص دارد كه شما را به شش جز اصلي Access مي برد. اين پنجره در شكل 31 نشان داده شده است.



براي حركت در صفحات پنجره Database با ماوس برروي شاخصهاي كناري پنجره كليك كنيد. كلماتي كه در هر صفحه مشاهده مي كنيد. معرف جداول. پرسانه ها. فرمها. گزارشها. ماكروها و برنامه هاي خاص اين پايگاه است. مثلا نام يكي از جداول پايگاه داده Shippers است. اگر برروي هر يك از جداول دوبار كليك كنيد جدول مورد نظر باز مي شود.

ديگر موارد را نيز مي توانيد با دوبار كليك باز كنيد به جز ماكروها كه اين اشيا به دليل اينكه شما تازه كار هستيد از دسترسي شما حفاظت مي شوند و من پيشنهاد مي كنم زياد با آنها ورنرويد و اين كار را به زماني كه به طور كامل با عملكرد آنها آشنا شديد موكول كنيد.

هنوز انتظار درك پايگاه داده هاي نمونه را به طور كامل نداشته باشيد مثلا با كليك زدن مكرر به روي جدولOrders. Access جدول مورد نظر را نشان مي دهد كاري كه با اين جدول مي توانيد انجام دهيد اين است كه به سفارشات نگاه كنيد. جدول مانند يك صفحه گسترده الكترونيكي كه سطر و ستون دارد كار مي كند. با جدول كارهاي متنوعي مي توانيد انجام دهيد اما در اين مقطع فقط سعي كنيد با اكسس. منوهاي آن و صفحه رابط آن آشنا شويد. در ادامه دروس جزئيات لازم براي تسلط شما بر هر يك از اين موارد ذكر خواهد شد. شما در اين مرحله به تمامي فرمها و جدول يك نگاهي بياندازيد و سعي كنيد كه با انها بيشتر از قبل آشنا شويد.

در اينجا توضيحات من در مورد اين پايگاه داده به پايان ميرسه شما تا درس بعدي تمامي پايگاههاي نمونه را يك مرور كلي كنيد و با آنها آشنا شويد و اين نكته را از ياد نبريد كه عجله نداشته باشيد با تمامي قسمتها به مرور آشنا خواهيد شد تا اينجا كه شما مي توانيد در بين پايگاهها به راحتي گردش كنيد كار بسيار موثري انجام داده ايد.

از جلسات بعد بحث پيشرفته تري را در مورد اكسس شروع خواهيم كرد يعني تا اين قسمت دروس چيز خاصي را بيان نكرده ايم و فقط با محيط آشنايي كامل پيدا كرده ايد و كار اصلي ما از درس بعد شروع خواهد شد.(ضمنا كار با پايگاه داده هاي نمونه ديگر را فراموش نكنيد)

کامپیوتر

افزايش سرعت ويندوز :

قصد داريم تا 3 ترفند کوچک اما در عين حال مفيد را براي شما بازگو کنيم که با به کارگيري آنها ميتوانيد تا به نحو قابل محسوسي سرعت کار با ويندوز خود را بالاتر ببريد.

 

1- معمولا وقتي يك ويندوز كند ميشود كه نرم افزارهاي نصب شده روي ان زياد باشند.سعي كنيد فقط نرم افزارهاي مورد نياز خود را روي ويندوز نصب كنيد و درايو ويندوز را از فايلهاي بيهوده پر نكنيد.

2- معمولا برنامه هايي كه نصب ميكنيد يا برنامه هايي كه از قبل هستند هنگام بالا آمدن ويندوز به طور اتوماتيك اجرا ميشوند. براي اين كه نرم افزارهايي را كه نميخواهيد لود شدن انها سرعت ويندوز شما را بگيرند را از حالت اجراي اتوماتيك در بياوريد. از منوي استارت گزينه Run را انتخاب كنيد و سپس در ان تايپ كنيد msconfig.حال روي تب Startup كليك كنيد. و برنامه هايي كه به انها نيازي نداريد را از حالت اجراي اتوماتيك خارج كنيد.مثلا msmsgs برنامه ويندوز مسنجر را باز ميكند كه احتمالا شما از ان استفاده نميكنيد.

3- روي My Computer‌ راست كليك كنيد و گزينه Properties‌ را انتخاب كنيد.در تب Advanced در قسمت Performance روي دكمه Settings كليك كنيد.در اينجا ميتوانيد با غير فعال كردن افكتها در قسمت Visual Effects ميتوانيد سرعت خورد را بالاتر ببريد.اگر در بالا قسمت Adjust for best performance را انتخاب كنيد تمام افكتها را غير فعال ميكنيد و سرعت شما به صورت محسوسي بالا ميرود.