فلش ارث

فلش ارث سایتی است که با استفاده از آن می توانید تصاویر هر نقطه از کره زمین را مشاهده کنید.

این سایت از فناوری فلش در کل سایت خود استفاده می کند و با توجه به اینکه استفاده از برنامه گوگل ارث برای داخل ایران قابل استفاده نیست این سایت می تواند جایگزین نسبتا خوبی برای این برنامه باشد.ضمن آنکه برای استفاده از این تصاویر نیاز به نصب برنامه خاصی بر روی سیستم کامپیوتر نیست.
در ادامه مطلب به چند تا از ویژگی های جدید و البته جالب این سایت اشاره می کنم.
یکی از قابلیت های بسیار جالب این سایت این است که تصاویر کره زمین را در قالب سرویسهای مختلفی مثل:
Google Maps, Yahoo Maps, Windows Live Local, Ask.com Maps و... به شما نشان می دهد.
به طور مثال تصویر زیر یک بار با استفاده از Google Maps و بار دیگر توسط Microsoft VE نشان داده شده است.یعنی شما به سادگی و فقط با یک کلیک می توانید تفاوت عکسهای گرفته شده توسط سیستم های مختلفی که تصاویر نقاط مختلف کره زمین را نشان می دهند مشاهده کنید.

the Google Maps’ view



the Microsoft VE view

از دیگر قابلیت های سایت Flash Earth این است که تصاویر NASA maps را به صورت آپدیت روزانه به شما نشان می دهد.

 آدرس سايت http://www.flashearth.com

معرفي كتاب

خودآموز ArcGIS و مفاهیم پایه GIS»

این کتاب ترجمه کامل ویرایش دوم کتاب Getting to Know ArcGIS Desktop می‌باشد که در بخش‌هایی از آن مطالبی اضافه و تالیف شده است. این کتاب پرفروشترین کتاب شرکت ESRI بوده و در مورد آخرین نسخه نرم‌افزار ArcGIS 9.x است که توسط مهندس امید تی‌تی‌دژ (عضو هیات علمی گروه مهندسی عمران دانشگاه شمال) در 20 فصل ترجمه و تالیف شده است.
معرفی کتاب:
کتاب «خودآموز ArcGIS و مفاهیم پایه GIS» یک کتاب کار عملی و مقدماتی بر پایه ArcEditor, ArcView و ArcInfo است که به همراه انجام پروژه‌های عملی با ArcToolbox, ArcCatalog, ArcMap و ModelBuilder می‌باشد. این کتاب، دارای تمرین‌هایی با جزییات کامل است و به صورت گام به گام، کارکردهای اصلی و مهم نرم‌افزار ArcGIS Desktop را حین انجام پروژه‌های واقعی و عملی به شما می‌آموزد. جهت فراگیری بهتر، در ابتدای هر فصل، توضیحاتی از مفاهیم مورد نیاز برای تمرین‌ها آورده شده است.
تنوع و گستردگی موضوعات، شیوه‌روان و نگاه کاربردی موجب شده که این کتاب یک منبع آموزشی ایده‌آل و بهترین مرجع برای کسانی باشد که می‌خواهند خودشان GIS را بیاموزند. هیچ آموزش قبلی از GIS یا تجربه قبلی با نرم‌افزارهای GIS در کار با این کتاب لازم نیست. این کتاب، یک کتاب کار عملی و همراه یا به بیان دیگر یک راهنمای کاربردی برای کلاس‌های آموزش عملی با کامپیوتر و آموزش ضمن خدمت است.
در این کتاب، بسیاری از کارهای عمومی و پرکاربرد، مانند نمادسازی و برچسب‌گذاری نقشه‌ها، طبقه‌بندی داده‌ها، جستجو و گزارشگیری نقشه‌ها، تجزیه و تحلیل ارتباطات مکانی، تنظیم سیستم تصویر نقشه‌ها، ایجاد Geodatabase، ویرایش داده‌ها، Geocoding، تولید نقشه خروجی و مدلسازی وجود دارد. این کتاب، منتهی به مجموعه تمرین‌هایی از مدلسازی مکانی با استفاده از تکنولوژی جدید ModelBuilder می‌شود که یک محیط گرافیکی برای نمایش، خودکارسازی و حل مسایل آنالیزهای مکانی است.
نکته جالب و با ارزش این کتاب، تنوع موضوعات کاربردی تمرین‌ها می‌باشد؛ از جمله: GIS شهری، ثبت اسناد و املاک، حریم رودخانه، محیط زیست، مشاور املاک، طراحی اطلس (با موضوعات مختلف شهری، مرزهای سیاسی، رودخانه‌ها، حیات وحش، جمعیت، معادن و انرژی)، تهیه نقشه‌های توپوگرافی، جهانگردی و توریسم، آلودگی‌های نفتی، تجارت و بازرگانی، مکان‌یابی مراکز خدمات‌رسانی شهری، بهره‌برداری از جنگل، مناطق حفاظت شده حیات وحش، شبکه‌های آبرسانی و شیرهای آتش‌نشانی، تفکیک اراضی شهری، جمع‌آوری آب‌های سطحی شهری، مدیریت و گزارش‌دهی حوادث غیرمترقبه، ردیابی مسیر پرواز، اقیانوس شناسی.
 
ناشر: دانشگاه شمال (نشر شمال پایدار)، چاپ نخست ـ بهمن 1384
ویراستار: مهندس علیرضا پیر مرادی
تعداد صفحات: 600 صفحه (قطع خشتی) (ISBN: 964-95838-5-8)
 

 
قیمت بدون سی دی شماره 2: 8750 تومان (به همراه CD#1، حاوی تمرینات کتاب و تصاویر رنگی)
قیمت با سی دی شماره 2: 12000 تومان (با CD#2 اختیاری، حاوی ArcGIS, ArcInfo(Desktop) به همراه تمامی extention‌ها)

اين كتاب در كتابخانه دانشگاه يزد موجود است

مفهوم GIS

GIS مخفف Geographic Information System به معنی سیستم اطلاعات جغرافیایی می باشد. سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) بستری برای ذخیره سازی، نگهداری، مدیریت و تجزیه و تحلیل اطلاعات جغرافیایی می باشد و جهت کار همزمان با داده هایی که وابستگی مکانی (جغرافیایی) و توصیفی دارند،‌ طراحی شده است. امروزه در اختیار داشتن داده های به هنگام و استخراج اطلاعات مورد نیاز از این داده‌ها دارای اهمیت وافری می ‏‏‏باشد. در این رابطه سیستم های اطلاعات جغرافیایی به عنوان ابزاری مهم در مدیریت داده های زمین مطرح می‏ باشند که با فراهم ساختن امکان یکپارچه سازی داده های حاصل از منابع مختلف، امکان استخراج اطلاعات مورد نیاز و کشف ارتباطات پیچیده و ناپیدای ما بین پدیده های مختلف را فراهم می نمایند.

داده های زمینی، دربسیاری از کاربردها مورد نیاز می باشند، لذا سیستم های اطلاعات جغرافیایی پاسخگوی نیازهای طیف وسیعی از کاربران می باشند. از دیدگاه فنی این سیستم ها با دو جنبه مختلف از داده ها سر و کار دارند، مکان و توصیفات مربوطه. در نتیجه در اختیار داشتن داده های جغرافیایی رقومی به عنوان پایه ای برای ورود به سیستم اطلاعات جغرافیایی دارای اهمیت بسزایی می باشد.

برای بهره گیری صحیح از قابلیتهای یک GIS، در درجه اول نیاز به درک صحیح از سیستم GIS و سپس ساختار اطلاعات در آن میباشد.جهت پیاده سازی یک سیستم GIS، توجه به ماهیت و ساختار اطلاعات جغرافیایی متشکله آن که رکن اساسی هر سیستمGIS را تشکیل داده و توانمندیها و پتانسیلهای آن را تعیین می کند، اجتناب ناپذیر است.

از قابلیتهای یک پایگاه اطلاعاتی، مدیریت اطلاعات و قابلیت دستیابی به داده های مختلف آن بر حسب نیاز می باشد. در طراحی پایگاه اطلاعات سیستم GIS بر اساس تحلیل نیازهای انجام شده، ساختار داده ها به گونه ای باید طراحی گردد که ارتباط های منطقی بین داده ها حفظ شده و براساس آن بتوان سیستم مدیریت داده های موجود را پیاده سازی نمود. با توجه به استفاده از منابع متفاوت اطلاعاتی در تکمیل داده های بانک اطلاعاتی باید الگوریتم مدیریت داده ها با قابلیت بازیابی و دسترسی به رکوردها و لایه های اطلاعاتی سایر منابع اطلاعاتی بر حسب موقعیت جغرافیایی و در شرایط مورد نیاز کاربر، طراحی و در محیط نرم افزاری بستر GIS انتخاب و پیاده سازی گردد.
سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) یک سیستم کامپیوتر مبنا می باشد که به عنوان یک مجموعه متشکل از سخت افزار، نرم افزار، اطلاعات جغرافیایی، نیروی انسانی و مدلهای پردازش داده، به منظور تولید، ذخیره سازی، نمایش، بازاریابی، پردازش، بهنگام رسانی و... اطلاعات جغرافیایی مربوط به عوارض و پدیده های مختلف، مورد استفاده قرار می گیرد. به عبارت دیگر، GIS یک سیستم حامی تصمیم گیری است که به صورت وسیع در زمینه بهینه سازی فعالیتها و فرآیندهای مختلف، مورد استفاده قرار می گیرد. 
وظایف اصلی یک سیستم اطلاعات جغرافیایی

یک سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، اصولاً شش فعالیت اصلی زیر را شامل می‌شود‌:

1-    ورود اطلاعات

2-    دستکاری و ویرایش اطلاعات

3-    مدیریت اطلاعات

4-    پرسش و پاسخ و تجربه و تحلیل اطلاعات

5-    نمایش اطلاعات

 1-    ورود اطلاعات

قبل از آنکه اطلاعات جغرافیایی بتوانند وارد محیط GIS شده و مورد استفاده قرار گیرند، می بایست این اطلاعات به فرمت و ساختار رقومی قابل قبول سیستم GIS، تعدیل شوند.

*       منابع تولید کننده اطلاعات مورد نیاز یک سیستم GIS:

-   تصاویر ماهواره ای و تکنیکهای سنجش از دور

-   عکسهای هوایی و تکنیکهای فتوگرامتری

-   نقشه برداری کلاسیک

-   سیستم تعیین موقعیت جهانی (GPS)

-   اسناد، مدارک و نقشه های موجود

2-    دستکاری اطلاعات

استفاده از انواع داده و اطلاعات مورد نیاز یک پروژه خاص GIS، نیازمند تبدیل و دستکاری آن اطلاعات به منظور قابل استفاده نمودن آنهادر سیستم می باشد. به عنوان مثال، اطلاعات جغرافیایی در استانداردهای مختلف وجود دارند و به منظور استفاده از آنها درGIS می بایست اطلاعات فوق قبل از یکپارچه سازی در محیط نرم افزار GIS، به یک استاندارد واحد، تبدیل شوند.

3-    مدیریت اطلاعات

برای پروژه های کوچک GIS، امکان ذخیره سازی و مدیریت اطلاعات جغرافیایی در قالب فایلها و اطلاعات ساده وجود دارد. ولیکن هنگامیکه حجم اطلاعات زیاد باشد و همچنین تعداد کاربران سیستم از یک تعداد محدود فراتر می‌رود، بهترین روش برای مدیریت اطلاعات، استفاده از سیستم مدیریت پایگاه داده (Database Management System) می باشد. DBMS به منظور ذخیره سازی، سازماندهی و مدیریت اطلاعات جغرافیایی در GIS مورد استفاده قرار می گیرد.
مدلهای پایگاه داده مختلفی از قبیل سسله مراتبی، شبکه ای، رابطه ای، شئ‌گرا و ... وجود دارد که از این میان، مدلهای داده رابطه ای (Relational) و شئ گرا (Object Oriented) به صورت وسیع در نرم افزارهای GIS مورد استفاده قرار می گیرند.

4-    پرسش و پاسخ و تجزیه و تحلیل اطلاعات

4-1-  پرسش و پاسخ

سیستم های اطلاعات جغرافیایی این قابلیت را در اختیار کاربر قرار می دهند تا براساس اطلاعات مکانی و توصیفی ذخیره سازی شده در سیستم، اقدام به انجام پرسش و پاسخهای مورد نظر خود نماید. انواع این پرسش و پاسخهای، به شرح زیر می باشد:

-   پرسشهای مکانی

این پرسشها براساس اطلاعات مکانی و عوارض موجود در پایگاه داده GIS صورت می پذیرد. به عنوان نمونه، می توان به جست و جوی پست های برق واقع در محدوه یک استان یا رودخانه های واقع در یک حوزه آبریز اشاره نمود.

-   پرسشهای توصیفی

این پرسشها بر اساس اطلاعات توصیفی ذخیره شده در پایگاه داده برای هرعارضه، صورت می پذیرد. به عنوان نمونه، می‌توان به یافتن یک رودخانه و یا یک حوزه آبریز، با نام مشخص، اشاره نمود.

-   پرسشهای تابعی/ شرطی

این پرسش براساس معرفی یک شرط به عنوان معیار پرسش، صورت می پذیرد. به عنوان نمونه می توان به جستجوی حوزه های آبریز که حجم بارندگی در آنها در طول سال بیش از یک مقدار مشخص می‌باشد، اشاره نمود.

-   پرسشهای روند تغییرات

این پرسشها بر اساس پارامترها و اطلاعات متغیر که با یک پریود زمانی در سیستم ذخیره می شوند، انجام می‌شود. به عنوان نمونه، می توان به انجام پرسش به منظور بررسی روند تغییرات میزان بارش یک حوزه آبریز در طی چندین سال گذشته، اشاره نمود.

-   پرسشهای ترکیبی

این پرسشها به صورت ترکیبی از پرسشهای مکانی، توصیفی و شرطی انجام می شوند.

4-2-  تجزیه و تحلیل

عموماً سیستمهای اطلاعات جغرافیایی، اداری ابزارهای متنوع جهت تجزیه و تعلیل اطلاعات می باشند. به طور خلاصه این ابزار شامل موارد زیر می گردد:

-   تجزیه وتحلیل همپوشانی اطلاعات (Overlay)

ترکیب لایه های اطلاعاتی مختلف درGIS، تحت عنوان Overlay شناخته می شود. در حالت بسیار ساده، این مفهوم به امکان نمایش چندلایه اطلاعاتی بر روی همدیگر اشاره می کند ولیکن در مفهوم وسیعتر،‌ این مفهوم به ترکیب چند لایه اطلاعاتی بر اساس معیارهای تعریف شده توسط کاربر و تولید یک لایه اطلاعاتی جدید، اشاره دارد. به عنوان نمونه می توان اطلاعات مربوط به نوع خاک، ‌نوع پوشش گیاهی، شیب زمین و... را به منظور بررسی امکان وقوع سیل در یک منطقه، با یکدیگر ترکیب کرده و مناطق دارای پتانسیل در این خصوص را تحت یک لایه اطلاعاتی جداگانه، مشخص نمود.

-   منطقه حائل (Buffering)

در این آنالیز، با تعریف یک منطقه حائل در اطراف عوارض نقطه ای، خطی و سطحی، ‌به تجزیه و تحلیل اطلاعات می پردازیم. به عنوان نمونه، می توان به کاربردهای زیر اشاره نمود:

· یافتن مناطق شهری و یا تأسیساتی که در فاصله 1 کیلومتری از یک رودخانه، قرار دارند.

· یافتن تعداد مصرف کنندگانی که در فاصله 500 متری از یک مخزن آب قرار دارند.

-   پردازش تصاویر (Image Processing)

تعدادی از سیستمهای GIS، دارای ابزار و قابلیتهای آنالیز و پردازش تصاویر سنجش از راه دور می باشند. این ابزار با دریافت تصاویر ماهواره ای خام و تبدیل آن به نقشه مکان مرجع، از طریق قابلیتهای مختلف موجود در سیستم از قبیل کلاسه‌بندی (Classification) و...، نسبت به تولید اطلاعات پایه مورد نیاز سیستم GIS، اقدام می نمایند.

-   تجزیه و تحلیلهای آماری

این ابزار به منظور انجام پردازشهای آماری بر روی عوارض مکانی و همچنین اطلاعات توصیفی منتسب شده به عوارض مختلف، مورد استفاده قرار می گیرد. به عنوان نمونه، می توان به تهیه، تولید و ارائه یک گزارش آماری از میزان بارندگی صورت گرفته طی ماههای مختلف در حوزه های آبریز، اشاره نمود.

-   ابزار نمایش کارتوگرافی اطلاعات (Visualization)

در بسیاری از پردازشها جغرافیایی، نمایش نتایج پردازشها به صورت گویا و خوانا، دارای اهمیت می باشد. GIS ابزار متنوعی را به منظور نمایش توام اطلاعات مکانی و توصیفیذخیره سازی شده در پایگاه اطلاعات GIS، فراهم می نماید. در GIS نمایش نقشه می تواند با قابلیتهایی از قبیل؛ ارائه گزارشات متنوع، نمایش سه‌بعدی،‌ نمایش تصاویر و سایر خروجی ها و گرافها، ترکیب گردد.

تکنولوژیهای مرتبط با GIS

1ـ سیستمهای تولید نقشه رقومی (CAD)

سیستمهای CAD عموماً به منظور تولید و سازماندهی اطلاعات مکانی در قالب نقشه های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. این سیستمها نوعاً از نظر مدیریت پایگاههای اطلاعات جغرافیایی گسترده و حجیم همچنین انجام پردازشها و تجزیه وتحلیل بر روی اطلاعات، ضعیف بوده و درخصوص مدیریت اطلاعاتی توصیفی دارای محدودیتهای می باشند.

2- سنجش از دور (Remote Sensing)

سنجش از دور به عنوان علم، هنر و تکنولوژی کسب اطلاعات درخصوص پدیده های مختلف سطح زمین از طریق سنجنده هایی که هیچگونه ارتباط مستقیمی با خود پدیده ندارند، شناخته می شود. سنجنده های ماهواره ای نسبت به ثبت و جمع آوری اطلاعات در قالب تصاویر ماهواره ای اقدام نموده و با استفاده از نرم افزارها و سیستمهای پردازش تصاویر، امکان استخراج اطلاعات و تولید نقشه های مختلف فراهم می گردد:

به علت فقدان ابزار مدیریت و پردازش قومی جهت تجزیه وتحلیل اطلاعات جغرافیایی، سیستمهای فوق قابل مقایسه با GIS، نمی باشند.

3- سیستمهای مدیریت پایگاه داده (DBMS)

سیستمهای مدیریت پایگاه داده، به صورت خاص جهت ذخیره سازی و مدیریت انواع مختلف اطلاعات از جمله اطلاعات جغرافیایی، مورد استفاده قرار می گیرند.

امروزه DBMS به منظور ذخیره سازی و بازیابی اطلاعات، بهینه سازی و توسعه یافته اند و GIS نیز از این ابزار، برای اهداف ذخیره سازی و مدیریت اطلاعات جغرافیایی استفاده می کند. DBMS اصولاً فاقد ابزار تجزیه و تحلیل و نمایش گرافیکی اطلاعات که در سیستمهای GIS مرسوم وجود دارد، می باشد.

کاربردهای GIS

از جمله کاربردهای این سیستم‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

*       تهیه نقشه های حوادث و بلایای طبیعی

*       نقشه های مکان یابی (site selection): که انتخاب محل های مناسب جهت اجرای پروژه های مهندسی نظیر دفن مواد زائد، خط لوله، جاده ومسیر راه آهن، سدها و گسترش و توسعه ساختمان سازی می باشد.

*       فراوری های متنوع زمین شناسی: جهت ارزیابی منابعی مانند آب، ماسه وگراول، سنگ ساختمانی، نفت خام، گاز طبیعی، زغال سنگ، انرژی زمین گرمایی در کنار کانیهای فلزی

*       تحقیقات اکتشافی: در زمینه شناسایی روابط متقابل مکانی میان مجموعه داده ها در طول دوره تحقیق زمین شناسی، مانند درک علائم ژئوشیمیایی وژئوفیزیکی منطقه ای گرانیت های نوع S و I و یا ارزیابی علائم حاصل از تصاویر ماهواره ای در ارتباط با لیتولوژی و پوشش گیاهی

*       منابع آب و آبخیزداری: کشف منابع آبی زیر زمینی و بررسی آبهای سطحی

*       کشاورزی و برنامه ریزی برای کاربری اراضی: بسیاری از سازمانهای مربوط به کشاورزی و کاربری اراضی، هم اکنون از تکنیک های GIS بهره می گیرند. به عنوان نمونه، داده های مربوط به کاربری اراضی و هواشناسی حاصل از ماهواره ها، اندازه گیری های زمینی و اطلاعات مربوط به محصول سال قبل، همه با هم برای پیش بینی میزان یک یا چند نوع محصول دریک منطقه می توانند تجزیه و تحلیل شوند.

*       جنگلداری و مدیریت حیات وحش: به وسیله یک سیستم اطلاعات جغرافیایی نقشه جنگل ها می توانند دائماً وبطور پیوسته به روز شوند. همچنین GIS می تواند برای ذخیره و تجزیه و تحلیل اطلاعات جنگل از قبیل محاسبه مقدار چوب قابل برداشت از یک منطقه، بررسی چگونگی توزیع آتش سوزی در جنگل و یا ارزیابی برنامه های مختلف برداشت چوب، بکار رود، در حالی که انجام بسیاری از این تجزیه و تحلیل ها بدون بکار گیری GIS امکان پذیر نمی باشند.

*       تجارت: محلها و سیستم های تحویل مناسب در امور تجاری

*       صنعت حمل و نقل، ارتباطات و ... : کاربرد GIS در صنعت می تواند به عنوان نمونه، تعیین مسیر ترانزیت کالا، تعیین موقعیت مناسب برای احداث جاده ها، خطوط نیرو، سیستم های مخابراتی و... باشد.

*       سازمانها: استفاده در کلیه اموراستانها به صورت محلی و استانی

*       سرویسهای اضطراری: مثل آتشنشانی و پلیس

*       نظامی: استفاده دربرنامه ریزی های نظامی

*       تعلیم و تربیت: تحقیق، آموزش ابزار و نظارت

گاز ازن ، عامل كاهش قدرت دفاعی ریه

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شبكه خبر ، بررسی محققان نشان می دهد : گاز ازن یكی از آلاینده های هواست كه با اختلال در قدرت دفاعی ریه ها ، آسیب پذیری این بافت را در برابر میكروب ها و سایر عوامل خارجی افزایش می دهد.

پژوهشگران دانشگاه پزشكی دوك با بررسی حیوانات آزمایشگاهی متوجه شدند : بیماری های ریه در موش هایی كه گاز ازن تنفس می كنند، به گونه چشمگیری افزایش می یابد.

محققان علت این امر را كاهش تعداد سلول های دستگاه ایمنی در ریه بر اثر استنشاق گاز ازن می دانند.

جزئیات این پژوهش در نشریه پزشكی ایمونولوژی درج شد.

سابقه تاریخی یزد

    استان يزد در بردارنده مجموعه بسيار با ارزش از ميراث فرهنگي ايران زمين، در سده هاي گوناگون تاريخي است. عناصر مادي و معنوي فرهنگي موجود در استان يزد، به گونه ‎اي است كه بررسي تاريخي را از روزگار پيش داديان تاکنون كاملاً فراهم كرده است (شکل 1). صدها مسجد، آب انبار، بازار، کاروان سرا، ساباط، قلعه، کاخ، آرامگاه، خانه، سرداب، خانقاه، حسينيه، کاريز و ده ها مکان مقدس تاريخي نزد زرتشتيان در گوشه و کنار اين استان؛ مجموعه ‎اي کامل را به وجود آورده است. استان يزد؛ با قرار گرفتن در بخش مرکزي فلات ايران در برگيرنده نامناسب ترين عوامل طبيعي چيره بر فلات مرکزي ايران نيز است. استان يزد از ديرباز منطقه اي صنعتي بوده و اکنون نيز داراي کارخانه هاي توليدي بزرگ و کوچک است. اين منطقه از جاذبه هاي پرشمار طبيعي، تاريخي، معماري، فرهنگي و اجتماعي برخوردار بوده و يكي از مهمترين مناطق جهانگردي ايران به شمار مي آيد

 

   يزد، يعني آفريننده خوبي ها، پاكي ها و شهر خداست. نامگذاري اين شهر با واژه «يزش» به معناي ستايش و نيايش در زبان پارسي ميانه و با واژه يزدان يا يزتان به معني پاك، مقدس، فرخنده و همچنين به معني ذات خدا در ارتباط است (شکل 2). يزد در دوران هخامنشي و شايد پيش از آن «ايستاتيس» ناميده مي شده که «هرفته» (فرافر) و «سريزد» كنوني، در 30 كيلومتري خاور شهر يزد بازمانده اين شهر است. استان يزد از تاريخي كهن برخوردار است، تا جايي كه بناي شماري از شهرهاي آن، مانند: ميبد را به سليمان پيامبر، يزد را به ضحاک و اسکندر مقدوني و ابرکوه را به ابراهيم پيامبر نسبت داده ‎اند. مجموعه آثار باستاني پراکنده موجود در استان يزد به سهم خود، بازمانده شايان توجهي از تاريخ و فرهنگ کهن ايران است. کشاورزي و مدنيت يزد، در چهار کانون بزرگ مهريز و فهرج، يزد، رستاق و ميبد و اردکان، پا گرفته است. اين منطقه با قرار گرفتن در مسير شاه راه هاي باستاني ري- کرمان و پارس- خراسان، در ميانه هزاره نخست پيش از ميلاد، نقش مرزباني ايالت ها و نگه باني راه هاي بسياري را که به چهار سوي ايران مي رفته، ايفا مي‎کرده است. منطقه يزد بي گمان، در دوران هخامنشي داراي راه هاي بزرگ و معتبر، راه داري و مراکز پستي و چاپاري بوده است. زيرا علاوه بر راه هاي شناخته شده باستاني، از روي مدارک پيشين، راه ‎هاي فراموش شده‎ اي نيز که در روزگار باستان به مرکز اقتصادي و فرهنگي ايران باستان مي‎پيوسته‎ اند به تازگي شناسايي شده‎ اند 

منطقه يزد، در دوران ساساني، به ويژه در روزگار قباد، انوشيروان و يزدگرد اوّل..... از جايگاه اجتماعي و اقتصادي ويژه اي بر خوردار بوده و به عمران و آبادي آن، توجه بسيار شده است. در نخستين سده اسلامي، سرزمين يزد به دست مسلمانان افتاده قبايل عرب به سوي ايران سرازير شدند. گروهي نيز از قبيله هاي بني تميم و بني عامر، در کوي عرب هاي يزد، استقرار يافتند. در سده 4 هـ.ق، که ديلميان بر بخش هاي باختر و جنوب ايران و عراق چيره گرديدند، جمعي از علويان هم به يزد آمده در کوي حسنيان سکونت گزيدند. بنيانگذار اين خاندان علاءالدوله ابوجعفر بود كه در 398 هـ.ق، از سوي سيّده خاتون، دختر عمه خود (مادر مجدالدوله ديلمي) به حکومت مستقل اصفهان و پيرامون آن منسوب گرديد. در سال 443 هـ.ق طغرل سلجوقي، شمس الملوک ظهيرالدين ابومنصور فرامرز را به حکومت مستقل يزد و ابرکوه منصوب کرد. از سرشناس ترين افراد اين خاندان امام زاده سيّد جعفر (ع) است، که از سيّدهاي عريضي بوده در سال 424 هـ.ق، در يزد در گذشت و مزارش همچنان زيارتگاه مردم است.

   حکمراني ابومنصور فرامرز در روزگار فرمان روايي طغرل، آلب ارسلان و ملک شاه سلجوقي بوده نزد آنان احترام ويژه اي داشت. پس از وي به ترتيب فرزندش مؤيد الدوله ابومنصور علي بن فرامرز، علاءالدوله کاليجار و پسرش امير فرامرز، بر يزد حكومت كردند. اينان در نزد سلجوقيان، داراي احترام و اعتبار بودند. چون امير فرامرز پسر نداشت، حکومت يزد به دو دخترش واگذار و رکن الدين سام بن وردان روز، به اتابکي آنان گماشته شد. بدين ترتيب حکومت يزد، از آل کاکويه به اتابکان يزد انتقال يافت. 

 

   رکن الدين سام، پس از اندک زماني، در سال 584 هـ.ق، از کار اتابکي دختران امير فرامرز کنار رفت و برادرش عزالدين، به اتابکي رسيد. اتابکان يزد با ايجاد پيوند هاي زناشويي، روابط دوستانه ‎اي با سلجوقيان برقرار کردند و مورد احترام و مشورت آنان بودند. پس از عزالدين (در گذشته 615 هـ.ق)، وردان روز، اسفهسالار ابومنصور (قطب الدين) (در گذشته 637 هـ.ق)، قطب الدين محمود، رکن الدين علاءالدوله (در گذشته 662 هـ.ق)، طغان شاه، علاءالدوله (در گذشته 673 هـ.ق)، رکن الدين يوسف شاه، و حاجي شاه بن يوسف شاه يكي پس از ديگري به اتابکي رسيده بر يزد و پيرامون آن حکومت کردند. اتابکان در آبادي و عمران يزد کوشش هاي بسياري کردند و بناهاي زيادي از خود به يادگار گذاشتند. رکن الدين سام در نزديکي دروازه مهريز مدرسه اتابک را ساخت. وردان روز در بازار دلالان، مدرسه وردان روز را بنا کرد. محمود شاه در گسترش شهر کوشيد و کوي ‎هاي بيرون شهر را درون حصار آورده ميداني بزرگ نيز در شهر ساخت. مادرش مريم ترکان نيز روستاي مريم آباد را بنا نهاد. در روزگار حمله چنگيز به ايران سلطان ابومنصور اتابک (قطب الدين)، چيرگي مغولان را پذيرفت و جانشينان اش به عنوان دست نشاندگان مغول، در حکومت يزد پايدار شدند و با کفايت و زيرکي، يزد را از سپاه مغول مصون داشتند.

  در اين دوره به دليل امنيت و آرامش نسبي در يزد، بازرگاني و پيشرفت شهرها و آبادي ها و مبادله کالاهاي گوناگون، رونق يافت و کالاهاي يزدي تا آن سوي آب هاي جنوبي ايران، به ويژه هندوستان راه يافت. راه داري و نگه داري راه ها، در دوران مغول و ايل خانان مورد توجه قرار گرفت و نگاه داري راه ‎ها را به بزرگان و امرا واگذار کردند. در اوايل سده 8 هـ.ق، امنيت و نيز راه هايي که از منطقه يزد مي ‎گذشتند؛ گسترش يافت. اين مسأله نقش به سزايي در رونق بازرگاني و همچنين شکوفايي اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي ايالت يزد داشت. حکومت حاجي شاه بن يوسف آخرين اتابک خاندان اتابکان يزد، در 718 هـ.ق به دست امير مبارزالدين محمّد بن مظفر از ميان رفت.

   امير مظفر، بزرگ خاندان مظفر، از نوادگان غياث الدين خراساني بود، که در، دربار ايلخانان مغول وارد خدمت شد و به حکومت ميبد رسيد. پس از مرگ او، پسرش امير مبارزالدين محمّد در اوايل حکومت ابوسعيد بهادرخان (716-736 هـ.ق) ايل خان مغول به حکومت ميبد و راه داري يزد انتخاب شد. در سال 718 هـ.ق، حاجي شاه بن يوسف، اتابک يزد را، در نبردي شکست داده و ضمن پايان دادن به حکومت اتابکان يزد از سوي ابوسعيد بهادرخان، به حکومت يزد رسيد.

   مبارزالدين محمّد، پس از درگذشت ابوسعيد بهادرخان، دم از استقلال زد و بر کرمان، شيراز و قلمرو حکومت ملوک شبان کاره، در جنوب ايران چيره شده در سال 723 هـ.ق، حکومت آل مظفر را تشکيل داد. يزد، در روزگار حکومت امير مبارزالدين، از نظر سياسي و اقتصادي داراي اهميت و اعتبار شد. اين جايگاه، نه تنها به خاطر تلاش مظفريان در يزد پديد آمد، بلکه شرايطي که در دوره مغول بر کشور حاکم شد، شهرهاي دور افتاده و به دور از هياهوي سياسي، چون يزد را مورد توجه نامداران قرار داد. طي يک سده حکمراني مغول بر ايران، ناحيه يزد بيش از دو برابر گسترش يافت و با مديريت و تدبير امير مبارزالدين محمّد، به مرکز فعاليت هاي سياسي و اقتصادي تبديل يافت. قلمرو امير مبارزالدين محمّد با در گذشت وي به سال ۷۶۵ هـ.ق بين پسرانش پخش شد، به طوري که سلطان احمد، در کرمان، شاه محمود، در اصفهان، شاه يحيي، در يزد و شاه شجاع، در فارس و بخشي از خوزستان به حکومت پرداختند. كه از اين ميان شاه يحيي نسبت به آباداني سرزمين يزد، تلاش بسيار کرد. در حکومت 77 ساله آل مظفر (718-795 هـ.ق) منطقه يزد به اوج شکوفايي و بزرگي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي رسيد. در مدرسه ها، مسجدها، دارالسياده ها و خانقاه ها، علوم گوناگون رايج زمان، درس داده مي شد. ويژگي ديگر دوره مظفريان رونق صوفيگري در يزد است. ايجاد خانقاه ها ويژه مرشدان و مريدان صوفيان نبود، بلکه شاهان و شاهزادگان مظفري و بزرگان هم بدان علاقه مند بوده صوفيان يزد، از احترام ويژه خاندان مظفري برخوردار بودند. حکومت آل مظفر در سال 795 هـ.ق به دست تيمور لنگ خاتمه يافت.

تيمور لنگ حکومت يزد را به يکي از نزديکان خود سپرد. اما پس از بازگشت تيمور به ماوراءالنهر، گروهي، از همدلي مردم نسبت به آل مظفر بهره برده به رهبري آبدار، يزد را از دست حاکم تيموري بيرون آوردند. سپس سلطان محمّد، پسر ابوسعيد طبسي، يزد را به دست آورده استقلال آن را اعلام نمود. با عدم توفيق حاکمان تيموري نايين، اصفهان و اردستان در برگرداندن نظم و امنيت به يزد، پير محمّد، پسر عمر شيخ و نوه تيمور لنگ حکم ران فارس، و نيز حاکم سيستان با سپاهي ره سپار يزد شده؛ يزد را محاصره و سرانجام گشودند. تيمور لنگ براي حفظ جايگاه هنري و اهميت يزد، دستور داد نسبت به مردم اين سامان نرمي نشان داده ماليات دو ساله را نگيرند. همچنين فرمان داد تا برج و باروي شهر را بنا کرده دارالحکومه معروف به «دژ مبارکه نارين قلعه» را به طور شايسته اي بسازند.

   ايالت يزد پس از مرگ تيمور، مدتي پهنه درگيري نوادگان تيمور، پير محمّد و اسکندر بود. شاهرخ پسر تيمور با پيروز شدن بر ديگران حکومت يزد را به امير جلال الدين، پسر چخماق سامي سپرد. وي با مردم يزد به خوبي رفتار کرد و براي عمران و آبادي اين سرزمين کوشش نمود و بناهاي بسياري از خود بر جاي نهاد، که برخي از آنها هنوز برجاي مانده از آثار تاريخي و ديدني استان يزد به شمار مي روند. پس از در گذشت امير جلال الدين، بيوه و فرزندانش دنباله کار را گرفته از خاندان خود، نام نيک به يادگار گذاشتند. بازماندگان تيمور، در همه جا دلگرم کننده هنرمندان، معماران و انديشمندان بودند و يزد نيز در اين زمان به شکوفايي اقتصادي، هنري و فرهنگي رسيد. کاشي کاري‎هاي مسجد جامع و ميدان امير چخماق و مسجد امير چخماق، مصلاي عتيق، .... از آثار اين زمان است. مدرسه ها و کتاب خانه هاي بسياري چون مدرسه و کتاب خانه قطبيه سربلوک، مدرسه دارالصفا، مدرسه و کتاب خانه يوسف چهره، مدرسه و کتاب خانه اصيليّه سردهوک و کتاب خانه باورديه ايجاد شدند، که نويسندگان، پژوهشگران و تاريخ نگاراني، چون شرف الدين علي يزدي، در آنها پرورش يافتند.

   با برآمدن ترکمانان قراقويونلو و آق قويونلو، يزد از دست تيموريان بيرون رفته اميران ترکمان، يکي پس از ديگري بر ايالت يزد حکومت کردند. حكومت طوايف گوناگون با تسلط شاه اسماعيل صفوي بر تمام ايران در 913 هـ.ق، خاتمه يافت. نعمت الله باقي، پسر ميرزا عبدالباقي، صوفي سرشناس، که در جنگ چالدران کشته شد، در زمان شاه تهماسب، دختر شاه اسماعيل را به زني گرفته حاکم يزد شد. وي ديوان خانه عباسيه را ساخت و مسجد شاه تهماسب، در نزديکي ميدان بعثت کنوني از يادگارهاي اوست. از ديگر آثار دوران صفوي مي‎توان به اين موارد نيز اشاره كرد : غياث آباد تفت که به دست مير ميران فرزند نعمت الله باقي (ممدوح وحشي بافقي)، مدرسه شفيع، مسجد شاه ولي تفت كه شاه ابوالوالي حاكم يزد آن را بنا نهاده است

در هنگام حمله افغانها، مردم رشيد و آزاده سرزمين يزد، به رهبري ميرزا عنايت سلطان، دلاوري هاي بسياري از خود نشان دادند؛ چنانكه محمود افغان، در گشودن يزد ناکام مانده راهي اصفهان گرديد. اشرف افغان، جانشين محمود، نيز پس از چهار سال نبرد توانست يزد را بگشايد. با روي کار آمدن نادرشاه افشار و بيرون راندن افغانها از ايران، محمّد تقي خان، خواهر زاده عنايت سلطان به حکومت يزد منصوب شد. وي و فرزندانش، تا آخر دوره قاجار، در نقش حاکم يا مستوفي يزد خدمت هاي ارزنده اي به اين سرزمين کرده آثار تاريخي و بناهاي ديدني بسياري در يزد به يادگار گذاشتند. باغ دولت آباد، باغ ناصريه، مدرسه خان، ميدان خان، بازار خان، بازار قيصريه و.... از آثار آنان است. اين منطقه در دوره قاجاريه و پس از آن در آرامش و آباداني به سر برده و هم اكنون نيز يكي از مهمترين و ارزشمندترين مناطق ايران است.

  

آذرخش

ديد كلي:

پديده زيبا ولي خطرناك آذرخش يا برق ، تخليه الكتريكي در جو زمين است.
همه شما تا به حال غرش آسمان "رعد و برق" و نيز تلاطم ابرها و ايجاد نورهاي درخشان لحظه اي در آسمان را ديده ايد.

تاريخچه:

تشابه بين آذرخش و جرقه الكتريكي در همان اوايل قرن هجدهم مورد توجه قرار گرفت. تصور مي شد كه ابرهاي طوفاني بار الكتريكي زيادي حمل مي كنند، و آذرخش جرقه غول آسايي است كه فقط ازنظر اندازه با جرقه بين الكترودهاي ماشين ويمچورست متفاوت است.

اين مطلب را مثلاً لومونوسوف (M.V.Lomonosov) فيزيكدان و شيمي دان روسي كه الكتريسته جو را همراه با مسائل علمي ديگر مطالعه كرد، خاطر نشان نمود. اين مطلب با آزمايش هايي كه لومونوسوف در سال هاي 1752 و 1753 و فرانكلين (B.Franklin) پژوهشگر آمريكايي به طور مستقل انجام دادند، تاييد شده است.

ماشين تندر لومونوسوف:

لومونوسوف يك ماشين تندر ساخت. خازني كه در آزمايشگاه او نصب شده بود و با سيمي كه انتهايش از اتاق خارج و بر تيرك بلند بالابرده شده بود، با الكتريسته جو باردار مي شد. در مدت طوفان هاي تندري ، با لمس كردن خازن مي شد جرقه را از آن خارج كرد.

آزمايش فرانكلين:

فرانكلين در مواقع طوفان تندري بادبادكي را با يك ميله آهني به هوا فرستاد. انتهاي پايين ريسماني كه به بادبادك متصل بود به كليد دري بسته مي شد. وقتي كه ريسمان مرطوب و به رساناي الكتريكي تبديل مي شد، فرانكلين مي توانست جرقه ها را از كليد بگيرد، بطري ليد را پركند. و ساير آزمايش هايي را كه معمولاً با ماشين ويمچورست صورت مي پذيرفت، انجام دهد.

بايد خاطرنشان كرد كه چنين آزمايشاتي بسيار خطرناكند زيرا آذرخش ممكن است به بادبادك بخورد و آن وقت بار زيادي از بدن آزمايشگر به زمين برسد (برق گرفتگي شديد). در تاريخ فيزيك چنين موارد دردناكي وجود دارند. مثلاً در سال 1753ريچمن (G.Richman) كه با لومونوسوف كار مي كرد در سن پترزبورك توسط آذرخش كشته شد.

البته با اين آزمايشات نشان دادند كه ابرهاي طوفاني واقعا بار الكتريكي دارند.

چگونگي شكل گيري آذرخش:

قسمت هاي مختلف ابر بارهايي با علامت هاي مختلف حمل مي كنند. در بيشترين موارد پايين ابر (كه به زمين است) داراي بار منفي است. در حاليكه قسمت بالا به طور مثبت باردار است. بنابراين اگر دو ابر چنان بهم نزديك شوند كه قسمت هايي كه بار غير همنام دارند، به طرف يكديگر باشند، ممكن است بين آنها جرقه آسماني (آذرخش) بوجود آيد.

همچنين تخليه آذرخش ممكن است به طريقه ديگري نيز صورت گيرد ابر طوفاني با حركت در بالاي زمين بار زيادي بر سطح زمين القا مي كند و ابر سطح زمين بصورت صفحات خازني بزرگي در مي آيند. اختلاف پتاسيل الكتريكي بين ابر و زمين به مقادير عظيم صدها ميليون ولت مي رسد و ميدان الكتريكي شديدي در هوا به وجود مي آيد. اگر شدت اين ميدان به قدر كافي زياد باشد، ممكن است جرقه زني روي دهد يعني آذرخش به زمين بربخورد. گاهي آذرخش ها به زمين مي خورند يا باعث آتش سوزي مي شوند.

پارامتر هاي مشخص كننده آذرخش :

بنا بر مشاهدات دراز مدت تخليه جرقه اي آذرخش با عوامل زير مشخص مي شود.
ولتاژ بين ابر و زمين كه حدوداًُ 108 ولت است.
جريان در آذرخش كه حدودا 105 آمپر است.
مدت آذرخش كه حدوداً 6-10 ثانيه است.
قطر كانال تابان آذرخش كه حدودا 10 تا 20 سانتيمتر است.

تندر آذرخش:

تندر كه بعد از آذرخش شنيده مي شود، داراي همان منشأ ترق ترقي است كه در مدت جرقه در آزمايشگاه بوجود مي آيد. يعني هواي درون كانال تابان آذرخش به شدت گرم و منبسط مي شود و موج هاي صوتي ايجاد مي كند. در نتيجه بازتاب از ابرها ، كوه ها و غيره پژواك غرش هاي تندر را اغلب مي توان شنيد.

منبع : پايگاه ملي داده هاي علوم زمين كشور

كليد ميانبر ویندوز

چند كليد ميانبر مفيد در ويندوز XP

  در اكثر صفحه كليدهاي جديد علاوه بر كليدهاي استاندارد، كليدي با شكل آرم

 ويندوز (پرچم) تعبيه شده است. اين كليد معمولا در كنار كليد Ctrl قرار دارد.

 تركيبي از اين كليد با كليدهاي ديگر در ويندوز  XP  ميانبرهاي راحتي را جهت

 انجام عمليات مختلف براي شما فراهم مي آورد كه بعضي از آنها به شرح زير است:

توضيح	فشار دادن كليد ويندوز با يكي از كليدهاي زير
قفل كردن ويندوز	كليد ويندوز + L
فعال سازي System Properties	كليد ويندوز + Pause/Break
باز كردن پنجره جستجو	كليد ويندوز  + F
باز كردن پنجره My Computer	كليد ويندوز + E
باز كردن پنجره Run	كليد ويندوز + R
دسترسي به Utility Manager	كليد ويندز + U
نمايش Desktop و پنهان كردن تمامي پنجره ها و بلعكس	كليد ويندوز + D