چرا برگها در پاييز تغيير رنگ ميدهند
يكي از مشخصههاي اصلي فصل پاييز تغيير رنگ برگ درختان و ريخته شدن آنهاست. برگ را ميتوان اندام پهن و سبز رنگی دانست كه عمدهترين وظيفه آن تعرق، تعريق، فتوسنتز و تنفس است. اما با نزديك شدن زمان خواب گياه بيشتر اين فعاليتها در اغلب گياهان به حداقل ميرسد و زمان آن ميرسد كه گياه خود را براي شرايط سخت زمستان آماده كند و ضمن ذخيرهسازي انرژي، مصرف آن را به حداقل برساند. البته ریزش برگ در درختان پهن برگ باعث ميشود تا شاخهها راحتتر سنگینی برف و یخ زمستان را تحمل کنند.
در پاییز هنگامی که هوای سرد موجب کاهش فرآیندهای حیاتی میگردد فعالیت برگ و تهيه مواد غذايي براي گياه به پایان میرسد. به بیان سادهتر اینکه اجزای دستگاه کارخانه برگ پیاده میشوند، کلروفیل به مواد متنوعی که از آنها ترکیب یافته تجزیه میشود و مواد غذایی قابل دسترس به منظور ذخیرهسازی برای استفاده در بهار به تنه درخت منتقل میشود.
اما طبيعت قوانين خودش را دارد و گياه سعي ميكند حتي كوچكترين انرژي را از دست ندهد. در اين فرايند تجزيه طبيعي آنچه که در حفرههای سلولی برگها باقی میماند نوعی ماده آبکی است که در آن مقداری قطرات چربی، بلور و تعداد معدودی اجسام زرد رنگ که به شدت نور را منکسر ميكنند وجود دارد که عامل زرد شدن رنگ برگها در پاییز هستند.
غالبا میزان قند در برگها بیش از آن است که بتواند به سرعت به درون درخت منتقل شود. در این حالت ترکیب شیمیایی آن با سایر مواد، رنگهای متنوعی را بوجود میآورد.
جدا شدن برگ از درخت خود فرآيند بسيار پيچيدهاي است. در نقطهای که دمبرگ به تنه چسبیده لایهای از سلولهای خاص رشد ميكنند و برگ را جدا ميكنند. اين لایه سلولي به شکل آجر در سراسر عرض پایه دمبرگ رشد ميكند و سبب تجزیه جزئی دیواره سلول یا تیغه میانی میشود و سلولها بدین ترتیب از هم جدا ميشوند و سنگینی برگ و یا وزش باد برگ را از درخت جدا ميكند.
برگهاي ريخته شده هنوز هم مقداري انرژي ذخيره شده دارند و چرخه طبعيت اجازه نميدهد كه اين انرژزي هم به هدر رود. برگ مقدار زيادي نیتروژن و فسفر دارد كه بايد به طبيعت برگردد كه اين عمل در تجزيه برگ در خاك صورت گرفته و اين مواد به خاك بر ميگردند تا دوباره براي تغذيه گياه استفاده شود.
بد نيست بدانيد كه افسانههايي از خزان گياهان هم وجود دارد در مناطقي از هند تغيير رنگ برگها در پاييز را شکار دب اکبر توسط شکارچیان آسمانی میدانند. رنگ قرمز از خون شکار است و رنگ زرد نیز بر اثر چربیی که به هنگام پخت گوشت آن توسط شکارچیان بر روی درختان پاشیده شده به رنگ زرد درآمدهاند.